Kto go nie kocha? Owocowy, aromatyczny Zelten to chlebek bakaliowy składający się z ciemnego ciasta żytnio-pszennego, wybornych suszonych owoców i pysznych orzechów.
U nas w Tyrolu tradycją jest pieczenie tego zdrowego przysmaku, gdy tylko zima zawita do kraju. Ponieważ w Hintertux kilka dni temu spadł pierwszy śnieg, zdradzę Państwu dzisiaj przepis na pyszny Zelten mojej babci. Piekła go nam z pasją, gdy byłam dzieckiem, szczególnie w okresie przedświątecznym!
Historia i tradycja Zelten
Ale skąd właściwie wywodzi się Zelten?
Tyrolski Zelten od dawien dawna jest ważnym wypiekiem świątecznym w całej Austrii. Również w południowych Niemczech i we włoskim Tyrolu Południowym przygotowanie chlebka bakaliowego należy do pielęgnowanych tradycji.
Szczególnie w okresie przedświątecznym chleb naszych przodków wzbogacano gruszkami i orzechami i – ze względu na długą trwałość – chętnie spożywano aż do nowego roku. Później dodawano również owoce południowe, takie jak rodzynki, figi i śliwki.
U nas w Tyrolu krojenie Zelten było najważniejszym zwyczajem miłosnym. Piętki chlebka bakaliowego – „das Scherz’l” – były wręczane przez kobiety w wieku na wydaniu ich ukochanym. Gładka krawędź cięcia sygnalizowała miłość i przywiązanie dziewczyny do chłopaka. Chropowata krawędź oznaczała koniec związku.
SuperFood Zelten
Dzięki bożonarodzeniowym przyprawom używanym w Zelten, aromatyczny zapach chlebka bakaliowego budzi w nas radosne oczekiwanie na święta.
Zelten różni się jednak znacząco od reszty świątecznych wypieków. To prawdziwy chleb mocy, dlatego warto przyjrzeć mu się nieco bliżej!
Dzięki suszonym owocom obfituje on w wartościowe składniki, które dostarczają witamin i energii. Dzięki zastosowaniu suszonych gruszek, śliwek, fig i rodzynek Zelten smakuje ponadto bardzo słodko. Również chroniące komórki flawonoidy i wtórne substancje roślinne zawarte w owocach mają działanie prozdrowotne.
Tradycyjnie do Zelten dodaje się również obficie orzechy. Dostarczają one nam wysokiej jakości kwasów tłuszczowych i witamin (kompleks B oraz E), a także białek roślinnych. Są również źródłem magnezu, wapnia i żelaza.
Rozgrzewające przyprawy, takie jak cynamon i goździki, nadają chlebkowi bakaliowemu typowy bożonarodzeniowy aromat. A pełnoziarnista mąka żytnia i pszenna dostarcza wartościowego błonnika i przyczynia się do zdrowej flory jelitowej.
Jak widać: Zelten to prawdziwy przysmak typu SuperFood.
Przepis babuni
małe przedświąteczne pozdrowienie z naszego Berg Hotel Hintertux
SKŁADNIKI:
Nadzienie:
Nadzienie przygotowuje się dzień wcześniej i namacza przez noc.
250 g suszonych śliwek (pokrojonych w ćwiartki)
250 g fig (pokrojonych w ćwiartki)
200 g suszonych gruszek (kawałki na jeden kęs)
200 g rodzynek
150 g orzechów laskowych lub obranych migdałów
po ½ do ¾ łyżki cynamonu, goździków i przyprawy do Zelten
skórka z jednej pomarańczy
90 ml rumu
90 ml wody
Ciasto chlebowe:
125 g mąki żytniej typ 960 (Niemcy: typ 997 lub 1150)
125 g mąki pszennej chlebowej typ 1600 (Niemcy: typ 1050)
1 opakowanie drożdży suchych
kolendra i fenkuł
200 ml ciepłej wody
10 g soli (wmieszać na końcu)
Otoczka:
gęste ciasto omletowe (= ciasto naleśnikowe) … z mąki pszennej, jajek, szczypty soli i odrobiny mleka
PRZYGOTOWANIE:
Dzień wcześniej krótko uprażyć orzechy laskowe, aż w kuchni rozniesie się przyjemny zapach. Następnie pokroić wszystkie suszone owoce i przełożyć wraz z orzechami do miski. Dodać przyprawy i skórkę pomarańczową, a także rum oraz wodę i dobrze wymieszać.
Wstawić na noc do lodówki i wyjąć z niej przed rozpoczęciem przygotowywania ciasta. Owoce muszą nabrać temperatury pokojowej, zanim zostaną dodane do ciasta.
Wszystkie składniki (oprócz soli) umieścić w misce i wyrobić w robocie kuchennym hakiem do ciasta na gładką masę. Teraz dodać sól i bardzo dobrze wgnieść ją w ciasto. Przykryć ściereczką i odstawić ciasto w ciepłe miejsce na 1–2 godziny do wyrośnięcia.
Nagrzać piekarnik do 200°C (grzanie góra-dół).
Teraz na drewnianej desce wgnieść nadzienie w ciasto chlebowe i uformować 2 małe bochenki. Położyć je na blasze do pieczenia (nie zapomnieć o papierze do pieczenia) i pozostawić na 30 minut do wyrośnięcia.
Następnie włożyć oba Zelten do piekarnika i piec przez 30 minut w temperaturze 200°C (góra/dół).
W międzyczasie przygotować bardzo gęste ciasto omletowe z mąki, jajek, soli i odrobiny mleka. Po upływie 30 minut nałożyć je na oba bochenki.
Uwaga! Proszę nie zapomnieć o spodzie! Otoczenie Zelten ciastem jest bardzo ważne, ponieważ w przeciwnym razie suszone owoce znajdujące się w strefie skórki mogłyby się przypalić. Dlatego proszę bardzo sumiennie pokryć całą powierzchnię Zelten ciastem omletowym.
Jeśli ktoś chce, może na wierzchu ułożyć kilka migdałów do dekoracji. Wygląda to bardzo ładnie! Następnie piec oba bochenki przez kolejne 35 minut w piekarniku na złoty kolor i dobrze ostudzić przed krojeniem.
My z KÖSSLER . Berg Hotel Hintertux życzymy Państwu udanych wypieków!






